1. BÖLÜM
AMAÇ VE KAPSAM
Madde 1 - Bu yönergenin amacı, 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun 4684 sayılı Kanunla değişik 58.maddesi ve
10.04.2002 tarih ve 24722 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmış olan
Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında
Yönetmelik uyarınca, Hacettepe Üniversitesi bilimsel araştırma proje
tekliflerinin değerlendirilmesi, kabulü ve desteklenmesi ile bunlara
ilişkin hizmetlerin yürütülmesi, izlenmesi ve sonuçlandırılmasına
ilişkin esasları düzenlemektir.
TANIMLAR
Madde 2 - Bu yönergede geçen tanımlar aşağıdaki
gibidir.
a) Yönetim Kurulu: Hacettepe Üniversitesi Yönetim
Kurulu’dur.
b) Komisyon: Hacettepe Üniversitesi Bilimsel
Araştırma Projeleri Komisyonu’dur.
c) Danışman : Bilimsel Araştırma Projeleri
Komisyonu’nun veya alt komisyonların proje önerilerinin
değerlendirilmesi için yararlanacağı ilgili alanlarda uzmanlaşmış
yurtiçi ve dışındaki bilim adamlarıdır.
d) Bilimsel Araştırma Projeleri : Tamamlandığında
sonuçları ile alanında bilime evrensel veya ulusal ölçülerde katkı
yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel
kalkınmasına katkı sağlaması beklenen, Hacettepe Üniversitesi içi
ve/veya dışı veya uluslararası kurum ya da kuruluşların
katılımlarıyla da yapılabilecek aşağıda tanımları yapılan bilimsel
projelerdir.
I) Kapsamlı Araştırma Projeleri: Hacettepe
Üniversitesi öğretim üyeleri ile doktora, tıpta uzmanlık ya da
sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış araştırmacıların
hazırladıkları kişisel ya da disiplinlerarası projelerdir.
II) Katılımlı Araştırma Projeleri: Hacettepe
Üniversitesi öğretim üyeleri ile birlikte Hacettepe Üniversitesi
dışındaki ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşların katılımı ile
oluşturulmuş projelerdir.
III) Lisansüstü Öğrenim Araştırma Projeleri:
Hacettepe Üniversitesi’ne bağlı fakülte, enstitü ve yüksekokullarda
yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik eğitimini sürdürmekte olan
öğrenciler ile tıpta uzmanlık öğrencilerinin eğitim programları
gereğince bir öğretim üyesinin yöneticiliğinde yürüttükleri
araştırma projeleridir. Bütçeleri, her yıl bütçe kanununda
belirtilen avans miktarının iki katıdır. Bu gruptaki her araştırma
projesi için ayrılan ödenek Rektörün önerisi ve Komisyonun kararı
ile arttırılabilir.
IV) Destek Projeleri: Alt yapısı var olan
araştırma birimlerinin, araştırmalarını yürütebilmek için gerek
duydukları sarf malzemelerini ya da yedek parça ihtiyaçlarını
karşılamak üzere önerilen ve makine/teçhizat alımına kapalı olan
projelerdir. Bütçeleri bilimsel araştırma projeleri avans miktarının
iki katıdır. Ancak öngörülen bütçeleri alt komisyonların önerisi
üzerine komisyonun kararı ve Rektör'ün onayı ile altı katına kadar
arttırılabilir.
V) Alt Yapı Projeleri : Ülkemizin ve Hacettepe
Üniversitesi’nin bilimsel, eğitsel, teknolojik ve sosyal alt
yapısını güçlendirmek ya da doğal ve tarihi çevreyi koruyup
geliştirmeye yönelik amaçlarla ilgili bölümlerin başlıca hedefleri
ve gereksinimleri dikkate alınarak belirlenmiş ilkeler çerçevesinde
önerilmiş projelerdir.
VI) Güdümlü Araştırma Projeleri : Hacettepe
Üniversitesi’nin “Bilimsel Araştırma Projeleri” tanımına uygun
şekilde ve doğrudan “Alt Yapıya Yönelik” olmamak koşuluyla bir
araştırma grubuna önerilen ve bu grupça tanımlanan bilimsel
projelerdir.
VII) Sanayi İşbirliği Projeleri: Üniversite dışı
kurum veya kuruluşlar ile üniversite birimlerinin veya öğretim
üyelerinin müştereken verdiği, bütçesi Üniversite ve Üniversite dışı
kuruluşlar tarafından müştereken düzenlenen, uygulamaya yönelik
projelerdir. Birinci derecede öncelik taşırlar.
VIII) DPT Projeleri : İleri Araştırma Projeleri
olarak da adlandırılan, değerlendirilmesi, Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığı tarafından yapılarak yıllık yatırım programında yer
verilen ve resmi gazetede yayınlanarak işlerlik kazanan projelerdir.
e) Proje Yöneticisi: Projeyi teklif eden,
hazırlanmasından ve yürütülmesinden sorumlu olan öğretim üyeleri ile
doktora, tıpta uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış
araştırmacılardır.
f) Araştırmacı: Bilimsel araştırma projelerinin
yürütülebilmesi için proje yöneticisi tarafından proje ekibinde
gösterilen öğretim elemanıdır.
g) Bilimsel Araştırmalar Birimi: İlgili kanun ve
yönetmelik uyarınca bu Yönergenin 1. maddesinde belirtilen
hizmetlerin yerine getirilebilmesi amacıyla bilimsel araştırma
projelerinin alımlarının yapılabilmesi, her türlü sekreterya
hizmetlerinin yürütülmesi ve koordine edilmesi için Rektörlüğe bağlı
olarak kurulan birimdir. Bilimsel Araştırmalar Birimi, Rektörün
görevlendireceği bir birim sorumlusu ve birim sorumlusuna bağlı
tahakkuk, satınalma ve proje işlem gruplarından oluşur.
2. BÖLÜM
BİLİMSEL ARAŞTIRMA KOMİSYONU'NUN OLUŞTURULMASI
Madde 3 - Komisyon, bu Yönerge'nin 1. maddesinde
belirtilen görevlerin yürütülmesi için Rektör veya görevlendireceği
bir Rektör Yardımcısı başkanlığında, Fen, Sağlık ve Sosyal Bilimler
Enstitüleri Müdürleri ile Üniversite Senatosu'nun önereceği adaylar
arasından Rektör tarafından görevlendirilen 7 öğretim üyesinden
oluşur. Üniversitenin var olan bilim dalları arasında denge
gözetilmek suretiyle seçilen komisyon üyelerinin görev süresi 4
yıldır. Süresi biten üye aynı usulle yeniden görevlendirilebilir.
Komisyon üyelerinin herhangi bir nedenle esas görevlerinden
ayrılmaları halinde Komisyondaki görevleri de kendiliğinden sona
erer. Komisyon yılda en az iki defa, Rektörün veya görevlendireceği
Rektör Yardımcısının çağrısı üzerine toplanır. Komisyonun
toplanabilmesi ve karar alabilmesi için üye tam sayısının yarısının
tama iblağı gerekir. Kararlar, açık oylama ve oy çokluğu ile alınır.
Oyların eşit olması halinde gizli oylama yapılır. Gizli oylama
sonucunda eşitliğin bozulmaması halinde Üniversite Yönetim
Kurulu'nun kararı belirleyicidir.
ALT KOMİSYONLAR
Madde 4- Komisyona çalışmalarında yardımcı olmak
üzere Tıp ve Sağlık Bilimleri, Fen ve Mühendislik Bilimleri, Sosyal
Bilimler ve Güzel Sanatlar alanlarında üç ayrı alt komisyon kurulur.
Alt Komisyonlar, Rektör tarafından önerilen, alanlarında yayınları
ve aldıkları atıflarla temayüz etmiş Üniversitenin kadrolu öğretim
elemanları arasından Komisyonca seçilen 7 asil ve 1 yedek üyeden
oluşur. Alt Komisyonlara seçilen üyelerin görev süresi 4 yıldır. Her
bir alt komisyon kendi üyeleri arasından bir başkan ve bir sekreter
seçer. Alt Komisyonlar, yürütülmekte olan hizmetlerin gerektirdiği
zamanlarda ve başkanın çağrısı üzerine toplanırlar. Alt
Komisyonların toplanabilmesi ve karar alabilmesi için üye tam
sayısının yarısının tama iblağı gerekir. Kararlar açık oylama ve oy
çokluğu ile alınır. Rektörlükçe kabul edilen üç aydan kısa süreli
bir sağlık raporu olmaksızın ardarda üç toplantıya katılmayan veya
üç aydan fazla süreli sağlık raporu veya görevlendirme mazereti
bulanan üyenin üyeliği kendiliğinden sona erer. Üç aydan kısa süreli
görevlendirme veya sağlık raporuna dayalı mazeretleri nedeniyle
toplantıya katılamayan üyenin yerine Alt Komisyon Başkanı yedek
üyeyi davet eder. Alt Komisyonlarda iki veya daha fazla sayıda
üyeliğin boşalması halinde komisyon tarafından boşalan üyeliklerin
kalan sürelerini tamamlamak üzere ilgili alt komisyona yeni asil ve
yedek üyeleri seçilir. Araştırmacılar, alt komisyonların kararlarına
karşı komisyon nezdinde itirazda bulunabilirler. Komisyonun itiraz
üzerine vermiş olduğu kararlar kesindir.
GÖREV-YETKİ VE SORUMLULUKLAR İLE PROJELERİN
DEĞERLENDİRİLMESİ
Madde 5- Komisyon, proje başvuru ve değerlendirme
takvimini her yıl ilan etmekle yükümlüdür. Proje önerileri son
başvuru tarihinden itibaren en geç üç ay içinde değerlendirilerek
sonuçlandırılır. Bu süre, gerektiğinde komisyon tarafından
uzatılabilir.
Madde 6- Komisyona gelen proje önerileri
değerlendirilmek üzere bilim alanına göre ilgili alt komisyona
gönderilir. Alt komisyonlar proje değerlendirilmesi ve seçiminde
danışmanların hizmetlerinden yararlanabilir. Seçilen danışmanlar
inceledikleri proje önerilerinin orijinal olup olmadıklarını,
kullanılan yöntemi, araştırmacının varsa konu ile ilgili
yayınlarını, projenin mali portesini ve sarf suretini (araç-gereç,
personel, malzeme, yolluk gibi giderleri) dikkate alarak
değerlendirir.
Madde 7- Araştırma projeleri, Üniversitenin uzman
elemanı bulanan her bilim alanı ile ilgili olarak ancak temel
bilimler ile D.P.T. kalkınma planlarında yer alan beş yıllık
kalkınma planı hedeflerine ve ülke bilim politikasına uygun konulara
öncelik verilerek değerlendirilir. Araştırma projelerinin bilime,
ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması
esastır.
Madde 8- Değerlendirmede temel bilimler alanında
yapılacak araştırmalar ihmal edilmemek koşuluyla uygulamalı
araştırma ve geliştirme projeleri ile diğer disiplinlerarası
araştırma projeleri, doktora ve yükseklisans tezleri ile ilgili
araştırma projeleri ile uluslararası katılımlı ve çok merkezli
projelere öncelik verilir.
Madde 9- Yabancı ülkelerde daha önce yapılmış
ancak, Türkiye'de ilk defa uygulanacak araştırma projeleri de kabul
edilebilir.
Madde 10- Araştırma projelerinin
değerlendirilmesinde "Proje yöneticisi olan bir kişinin aynı anda
birden fazla projesinin araştırma faslından desteklenmemesi"
prensibi ve "aynı konuda hem DPT projesi hem de üniversite projesi
var ise, bunlardan yalnızca biri desteklenir" prensibi öncelikli
kriterlerdir. Ancak, bu prensipler alt komisyonun gerekçeli önerisi
ve Komisyonun kararı ile istisnai olarak uygulanmayabilir.
Madde 11- Desteklenmesine karar verilen projeler
için proje yöneticisi ile Rektör veya yetkili Rektör Yardımcısı
arasında proje ile ilgili ayrıntıların belirlendiği bir protokol
imzalanır. Yönetici, bu protokoldeki hususlara uymakla yükümlüdür.
Madde 12- Kabul edilen projelerin yöneticileri
alt komisyonlara yılda bir geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili
bilgilerin yer aldığı ara raporlarını sunarlar. Alt komisyonlar ara
raporlarını değerlendirerek sonraki dönemde desteğin devam edip
etmemesine karar verir ve kararını Komisyona bildirir. Projenin
desteklenmesine devam edilmesi hakkındaki son karar Komisyonca
verilir.
Madde 13- Komisyon gerekli gördüğü hallerde proje
çalışmalarını yerinde inceleyebilir, projenin sorumlularını
değiştirebilir, uygulamayı durdurabilir veya projeyi iptal edebilir.
Madde 14- Araştırma projeleri en çok üç yıl
içinde tamamlanır. Proje Yöneticisinin gerekçeli raporu üzerine,
projeye toplam bütçesinin en fazla %50’si kadar ek ödenek ve/veya
bir (1) yıla kadar ek süre verilmesi konusu Komisyon tarafından
değerlendirilebilir.
Madde 15- Bir veya birden fazla öğretim üyesi
gözetiminde başka bir öğretim elemanı veya lisansüstü öğrencisi
tarafından belirli bir konuda, usulüne uygun bir forma göre
hazırlanan proje önerilerinin, Fakülte Dekanlıkları, Enstitü ve
Yüksekokul Müdürlükleri (doktora ve yükseklisans ünvanı kazandıran
projeler) veya Araştırma Merkezleri Müdürlüklerince bir ön
değerlendirilmesi yapıldıktan sonra uygun görülenler son ve kesin
değerlendirme için komisyonlara sunulmak üzere Bilimsel Araştırmalar
Birimine, gönderilir. Bu tür projelerde, tez basımı dışında, bir yıl
içinde yayın yapılmadığı takdirde, tez yöneticisi tezi yapanın da
adının geçmesi koşuluyla tezden yayın yapmak hakkına da sahiptir.
Madde 16- Dekanlar, Enstitü ve Yüksekokul
Müdürleri, alt yapı projelerini sıralamaya tabi tutarlar ve tercih
sıralaması yaparak Bilimsel Araştırmalar Birimine gönderirler.
Madde 17- Bilimsel araştırma projeleri
tamamlandıktan sonra sonuç raporlarının uluslararası yayın haline
getirilmesi, uluslararası kongre ve konferanslarda sunulması gibi
bilimsel aktiviteler de, proje yöneticisinin teklifi üzerine, sonuç
raporunda "Hacettepe Üniversitesi tarafından desteklenmiştir."
ibaresinin yer alması koşuluyla ilgili alt komisyonun önerisi ve
komisyonun kararıyla desteklenebilir.
Madde 18- Komisyon ve alt komisyon üyeleri kendi
isimlerinin bulunduğu projelerin değerlendirilmesi ve karara
bağlanması aşamasında, komisyon toplantısına katılmazlar.
PROJELERİN İZLENMESİ VE SONUÇLANDIRILMASI
Madde 19- Projeler protokolde belirlenen bitiş
tarihini izleyen üç ay içinde proje sonuç raporu ve ekleriyle
birlikte Bilimsel Araştırmalar Birimine gönderilir. İlgili alt
komisyon tarafından incelenen sonuç rapor olduğu gibi kabul
edilebilir, üzerinde değişiklikler yapıldıktan sonra tekrar
değerlendirilmeye alınabilir ya da reddedilebilir. Reddedilen sonuç
raporları komisyona gönderilir ve son karar komisyon tarafından
verilir. Proje sonuç raporunu teslim etme tarihine kadar SCI veya
SSCI veya AHCI kapsamında ve diğer hakemli dergilerde yayınlanmış
proje sonuçlarını içeren makaleler de sonuç raporu olarak kabul
edilir.
Madde 20- Proje yürütülmekte iken bilimsel etiğe
aykırılık saptandığında komisyon kararı ile proje iptal edilir. Bu
suretle projenin iptaline yol açan kişi veya kişiler 4 yıl süreyle
proje desteğinden yararlanamaz. Ayrıca, bu durumun tekrarı halinde
de bir daha destek verilmez. Aynı uygulama proje bitiminden sonra
proje verilerinin etik kurallara aykırı kullanılması halinde de
geçerlidir.
Madde 21- Proje sonuçları Hacettepe Üniversitesi
web sayfasında duyurulur.
Madde 22- Rektörlük tarafından her yıl sonunda
desteklenen ve tamamlanmış projeler hakkında Yükseköğretim Kuruluna
özet bilgi verilir.
Madde 23- Proje yöneticisi, projeye ait tüm kayıt
ve verileri projenin sonuçlandığı tarihten itibaren 10 (on) yıl
süreyle saklamak zorundadır.
Madde 24- Projeden elde edilen bilimsel
sonuçların telif hakkı Hacettepe Üniversitesine aittir.
III.BÖLÜM
ÖZEL ÖDENEK VE ÖDENEKLERİN KULLANIMI
Madde 25- Bilimsel araştırma projelerinin
finansmanında Bilimsel Araştırma Projeleri Yönetmeliği’nin 11.
maddesi uyarınca, özel ödenek kaydedilen tutarlar ile üniversitemiz
bütçesine bu amaçla konulan ödenekler bilimsel araştırma projeleri
için gerekli yolluk, hizmet alımları, tüketim malları ve malzeme
alımları, demirbaş alımları ile makine -teçhizat alımları ve buna
ilişkin giderler için kullanılır.
Yatırım programında yer alan bilimsel araştırma
projelerine ilişkin değişikliklerde, Yılı Programının Uygulanması,
Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar hükümleri uygulanır.
Yatırım karakterli bilimsel araştırma
projelerinin yürütülmesi için özel gelir ve özel ödenek kaydedilen
tutarlar, DPT Müsteşarlığınca yatırım projeleri ile
ilişkilendirildikten sonra kullanılır.
Madde 26- Projeler kapsamında alınan her türlü
teçhizat ve demirbaş malzeme ayniyat kaydını takiben ilgili bölüm
veya anabilim dalı ayniyat mutemetlerine zimmetlenir.
YÜRÜRLÜK
Madde 27- Hacettepe Üniversitesi Senatosu'nun
24.12.2003 tarih ve 2003-145 sayılı kararı ile kabul edilen bu
yönerge hükümleri 24.12.2003 tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
YÜRÜTME
Madde 28- Bu yönerge hükümleri Hacettepe
Üniversitesi Rektörü tarafından yürütülür.
